ترکیه

آشنایی با کشور ترکیه

1. ویژگی‌های فرهنگی

• ترکیب قومی: ترک‌ها (~80%)، کردها (~15%)، و اقلیت‌های عرب، ارمنی، و یونانی.
• زبان: ترکی (رسمی)، کردی، عربی، و زبان‌های محلی در مناطق مختلف.
• میراث فرهنگی: امپراتوری عثمانی و فرهنگ اسلامی-ترکی تأثیر عمیقی بر هنر، موسیقی (مثل مقام و موسیقی عاشیقی)، و معماری داشته است.
• غذاهای معروف: کباب، باقلوا، لاهمجون، و نوشیدنی‌هایی مانند چای و قهوه ترک.
• تعطیلات و مناسبت‌ها: عید فطر، عید قربان، و جشن‌های ملی مانند روز جمهوری (29 اکتبر).

2. ویژگی‌های اجتماعی

• جمعیت جوان: میانگین سنی حدود 32 سال، با رشد شهری سریع.
• تحصیلات: آموزش تا 12 سالگی اجباری است و دانشگاه‌های معتبری مانند دانشگاه استانبول و دانشگاه فنی خاورمیانه وجود دارد.
• چالش‌های اجتماعی:
  • اختلافات بین ملی‌گرایان ترک و کردها.
  • مهاجرت گسترده (به‌ویژه از سوریه).
  • نابرابری اقتصادی بین مناطق غربی (پیشرفته) و شرقی (کم‌برخوردار).

3. وضعیت سیاسی و حکومتی

• نظام حکومتی: جمهوری پارلمانی با تمایلات فزاینده به ریاست‌جمهوری قدرتمند (پس از تغییر قانون اساسی در 2017).
• حزب حاکم: حزب عدالت و توسعه (AKP) به رهبری رجب طیب اردوغان.
• اپوزیسیون: احزاب جمهوری‌خواه خلق (CHP) و حزب دموکراتیک خلق‌ها (HDP) برای کردها.
• چالش‌های سیاسی:
  • سرکوب مخالفان و محدودیت آزادی‌های مدنی.
  • تنش بین دولت و کردها (به‌ویژه PKK).

4. وضعیت دینداری و مذاهب

• اکثریت مسلمان سنی: ~85% (حنفی).
• علوی‌ها: ~15% (ترک‌ها و کردها).
• اقلیت‌های مذهبی: مسیحیان ارتدکس، ارمنی‌ها، و یهودیان.
• نقش دین در سیاست: اسلام گرایی تحت حزب AKP تقویت شده، اما جامعه به شدت سکولار باقی مانده است.

5. وضعیت رسانه‌های دولتی و آزاد

• رسانه‌های دولتی: TRT (رادیو و تلویزیون دولتی) تحت کنترل دولت.
• رسانه‌های خصوصی: برخی مستقل (مانند Halk TV و Sözcü)، اما بسیاری تحت فشار دولت (مانند Zaman و Cumhuriyet).
• سانسور: محدودیت‌های شدید بر روزنامه‌نگاران و شبکه‌های اجتماعی (مثل ویکی‌پدیا و توییتر در گذشته فیلتر شده‌اند).

6. فضای مجازی و پلتفرم‌های مورد استفاده

• اینترنت: پهنای باند خوب در شهرها، اما فیلترینگ گسترده (تلگرام و توییتر گاهی مسدود می‌شوند).
• پلتفرم‌های پرکاربرد:
  • جوانان: اینستاگرام، تیک‌تاک، اسنپ‌چت.
  • میانسالان: فیسبوک، واتس‌اپ.
  • سیاسی‌ها: توییتر (با وجود فیلترهای مقطعی).

7. رابطه کشور ترکیه با ایران

• همکاری و رقابت: روابط تجاری و انرژی قوی، اما رقابت در سوریه، عراق، و قفقاز.
• مواضع اردوغان: گاهی انتقاد از سیاست‌های ایران، اما همکاری در مسائل منطقه‌ای.

8. رابطه کشور ترکیه با آمریکا و اسرائیل

• آمریکا: عضو ناتو، اما تنش‌هایی بر سر خرید S-400 از روسیه و سیاست‌های خاورمیانه.
• اسرائیل: روابط دیپلماتیک دارد، اما گاهی تند (مانند اخراج سفیر در 2018). اخیراً تلاش برای بهبود روابط.